Kwiat wiśni niesiony wiatrem

Kwiaty od dawna stanowiły istotny element japońskiej kultury. Ich motywy znajdziemy we wzorach kimon i dekoracjach przedmiotów codziennego użytku. W Kraju Kwitnącej Wiśni narodziła się ikebana, czyli sztuka układania harmonijnych bukietów, zaś w godle Japonii umieszczona jest chryzantema symbolizująca szczęście. Najpopularniejszym motywem kwiatowym pozostaje kwitnąca wiśnia, która doczekała się swojego święta – Hanami.

Kultura zapożyczeń

Korzenie Hanami (z jap. oglądanie kwiatów) sięgają kilkuset lat wstecz i szukać ich należy w zwyczajach japońskich elit, które powstały pod wpływem chińskiej kultury dworskiej. Przy okazji warto wspomnieć, że zamorskie zapożyczenia z kultur azjatyckich były stałym elementem procesu kształtującego wszystkie aspekty japońskiego życia, czego najwyraźniejszym przykładem są znaki kanji stanowiące podstawę pisma japońskiego.

Z czasem tzw. uczty kwiatowe zaczęły rozprzestrzeniać się na cały kraj i zyskiwać popularność wśród ludzi należących do wszystkich klas społecznych. Szczególnie istotne jest położenie nacisku na słowo uczty, oglądaniu kwiatów wiśni bowiem towarzyszy zwyczaj urządzania pikników. Rzesze Japończyków przybywają do parków, aby w cieniu drzew spożywać tradycyjne lokalne przysmaki, takie jak kulki ryżowe, nadziewane najczęściej wędzonymi śliwkami umeboshi czy dango, czyli małe kulki z mąki ryżowej nabite po trzy lub cztery sztuki na drewniane patyczki i występujące w najrozmaitszych wariantach smakowych.

Front wiśni

O tym, jak ważne dla Japończyków jest święto Hanami, świadczą między innymi coroczne prognozy kwitnienia emitowane we wszystkich najważniejszych ogólnokrajowych mediach. Front wiśni (sakura-zensen) przedstawia przewidywane okresy kwitnienia dla poszczególnych części kraju i przez całą wiosnę stanowi temat żywych dyskusji. Kwitnienie zaczyna się od najbardziej wysuniętej na południe wyspy Okinawa i stopniowo przesuwa się na północ. W centralnej Japonii, czyli w okolicach Metropolii Stołecznej Tokio, Hanami przypada na przełom marca i kwietnia. Dokładne przewidywanie prognoz kwitnienia jest o tyle ważne, że kwiaty utrzymują się na drzewach dosyć krótko, bo zaledwie około tygodnia i łatwo je przegapić.

Nie tylko sakury

Japońskie wiśnie, czyli sakury występują w wielu odmianach. Kwiaty mają różnorodne zabarwienie – od bieli do różu – i pojawiają się na gałęziach przed liśćmi. Dzięki temu okwiecone wiśnie sprawiają wrażenie unoszących się nad ziemią obłoków. Część sakur nie rodzi potem owoców, często są to sztucznie szczepione, starannie wyselekcjonowane, hodowlane odmiany. Te wiśnie, które owocują, wytwarzają małe owoce nienadające się do spożycia przez ludzi. Nic jednak się nie marnuje – posilają się nimi chętnie różne gatunki ptaków.

Starsi Japończycy pamiętają, że kiedyś obchodzono nie tylko święto Hanami, lecz celebrowano także kwitnienie innych drzew, takich jak morele ume lub śliwy. W Japonii zwyczaj ten jest już raczej zapomniany, aczkolwiek nadal żywy jest w niektórych regionach Chin.

Lokalne piękno

Ludzie z całego świata zachwycają się kwitnącymi wiśniami i tłumnie przybywają do Japonii w celu doświadczenia święta Hanami. Różne kraje podejmują próby zaszczepienia japońskiej tradycji na swoim gruncie i sadzą wiśniowe parki. Także w Polsce możemy odnaleźć ślady fascynacji azjatycką tradycją, czego przejawem są sakury w Ogrodzie Japońskim we Wrocławiu lub na warszawskich Polach Mokotowskich. Szukając piękna w odległych krainach, nie zauważamy jednak tego, co mamy wokół siebie, bo dlaczego mielibyśmy nie docenić uroku polskich krajobrazów z kwitnącymi jabłoniami, morelami, brzoskwiniami i innymi drzewami usłanymi wiosną różnokolorowym kwieciem?


Dodaj komentarz